Yazarlık ve Katkı Politikası

Çocuk ve Gençlik Psikolojisi Dergisi (ÇGPD), yazarlığın yalnızca isim belirtilmesine dayalı bir statü değil; çalışmaya anlamlı bilimsel katkı, nihai metnin onaylanması ve yayımlanan içeriğe ilişkin sorumluluk gerektiren akademik bir görev olduğunu kabul eder.

1. Yazarlık Ölçütleri

Bir kişinin yazar olarak gösterilebilmesi için çalışmaya anlamlı bilimsel katkı sağlaması beklenmektedir.

Bu katkılar aşağıdakilerden bir veya birkaçını içerebilir:

• Çalışmanın kavramsallaştırılması veya araştırma sorularının geliştirilmesi,
• Araştırma yönteminin veya çalışma tasarımının oluşturulması,
• Verilerin elde edilmesi, düzenlenmesi veya yönetilmesi,
• İstatistiksel, nitel veya diğer bilimsel analizlerin gerçekleştirilmesi,
• Bulguların yorumlanması,
• Makalenin ilk taslağının hazırlanması,
• Metnin önemli bilimsel içeriğinin eleştirel biçimde gözden geçirilmesi ve geliştirilmesi.

Bunlara ek olarak tüm yazarların makalenin yayıma gönderilen son hâlini onaylaması ve kendi katkılarıyla ilgili sorumluluk üstlenmesi gerekir.

2. Yazarlık İçin Tek Başına Yeterli Olmayan Katkılar

Aşağıdaki katkılar tek başına yazarlık hakkı doğurmaz:

• Yalnızca finansman sağlanması,
• Genel idari veya kurumsal destek verilmesi,
• Araştırma grubunun yöneticisi olunması,
• Yalnızca veri toplama sürecinde teknik görev üstlenilmesi,
• Yalnızca dil, yazım veya biçimsel düzenleme desteği verilmesi,
• Çalışmaya anlamlı bilimsel katkı sağlamaksızın akademik unvan veya kıdem nedeniyle isim eklenmesi.

Yazarlık ölçütlerini karşılamayan ancak çalışmaya katkı sağlayan kişiler, gerekli izinler alınarak Teşekkür bölümünde belirtilebilir.

3. Hediye, Onursal ve Hayalet Yazarlık

Çalışmaya gerekli düzeyde katkı sağlamayan kişilerin yazar listesine eklenmesi veya önemli bilimsel katkı sağlayan kişilerin yazar listesinden çıkarılması araştırma ve yayın etiği açısından uygun değildir.

4. Yazar Katkı Beyanı

Tüm makalelerde yazarların çalışmaya hangi alanlarda katkı sağladığının açık biçimde belirtilmesi beklenmektedir.

Katkı beyanları hazırlanırken CRediT (Contributor Roles Taxonomy) yaklaşımı kullanılabilir.

Katkı rolleri aşağıdakileri içerebilir:

• Kavramsallaştırma,
• Yöntem,
• Yazılım,
• Doğrulama,
• Biçimsel analiz,
• Araştırma,
• Kaynaklar,
• Veri düzenleme,
• İlk taslak yazımı,
• Gözden geçirme ve düzenleme,
• Görselleştirme,
• Danışmanlık/gözetim,
• Proje yönetimi,
• Finansman sağlama.

5. Sorumlu Yazar

Her makalede editörlük ile iletişimi yürütmek üzere bir sorumlu yazar belirtilmelidir.

Sorumlu yazar;

• Gönderim bilgilerinin doğruluğunu kontrol etmek,
• Tüm yazarların makalenin gönderimini ve son hâlini onayladığından emin olmak,
• Editoryal yazışmaları diğer yazarlarla paylaşmak,
• Revizyon, beyan ve belge taleplerini koordine etmek,
• Yayımlama öncesi son kontrolleri yazarlar adına yürütmek

ile sorumludur.

Sorumlu yazar olmak, çalışmaya ilişkin tüm bilimsel sorumluluğun yalnızca bu yazara ait olduğu anlamına gelmez. Tüm yazarlar kendi katkıları ve makalenin bilimsel bütünlüğü açısından sorumluluk taşır.

6. Yazar Sıralaması

Yazar sıralamasının belirlenmesi yazarların ortak sorumluluğundadır. Dergi, yazarların katkı düzeylerine ilişkin kendi aralarındaki sıralama kararını belirlemez.

Yazarların makale gönderilmeden önce yazar listesi, yazar sırası ve katkı rolleri konusunda uzlaşmış olmaları beklenmektedir.

7. Gönderim Sonrası Yazar Değişiklikleri

Makalenin gönderilmesinden sonra;

• yeni bir yazar eklenmesi,
• bir yazarın çıkarılması,
• yazar sırasının değiştirilmesi,
• sorumlu yazarın değiştirilmesi

ancak gerekçeli bir talep ve tüm yazarların açık onayı ile değerlendirilebilir.

Editörlük tüm ilgili yazarlardan yazılı onay, katkı açıklaması veya ek belge talep edebilir.

8. Yazarlık Uyuşmazlıkları

Yazarlar arasında kimin yazar olması gerektiği, yazar sırası veya katkı düzeyi konusunda uyuşmazlık bulunması halinde öncelikle yazarların ve gerektiğinde bağlı oldukları kurumların konuyu çözmesi beklenir.

Dergi editörlüğü kişisel yazarlık uyuşmazlıklarında karar verici makam değildir.

Bununla birlikte olası hediye yazarlık, hayalet yazarlık, sahte yazarlık veya diğer yayın etiği sorunları bulunması halinde editörlük değerlendirme sürecini durdurabilir ve gerekli açıklamaları talep edebilir.

9. Yazarların Ortak Sorumluluğu

Her yazar kendi katkısının doğruluğundan sorumludur. Ayrıca yazarların, diğer yazarların katkılarının bilimsel bütünlüğüne ilişkin makul güvene sahip olmaları beklenmektedir.

Makalenin yayımlanmasından sonra önemli bir hata veya bilimsel bütünlük sorunu fark eden herhangi bir yazar, diğer yazarlardan bağımsız olarak dergi editörlüğünü bilgilendirmelidir.

10. Yapay Zekâ ve Yazarlık

Yazarlık; nihai çalışmayı onaylama, çıkar çatışmalarını açıklama, telif ve etik sorumluluk üstlenme ve yayımlanan içerikten hesap verebilir olma gibi yükümlülükler içerdiğinden bu sorumluluklar bir yapay zekâ sistemine devredilemez.

Beyan gerektiren yapay zekâ kullanımları, derginin Yapay Zekâ Kullanım Politikası doğrultusunda açıklanmalıdır.

11. Öğrenci–Danışman Çalışmaları

Tez, öğrenci projesi veya danışmanlık ilişkisi kapsamında gerçekleştirilen çalışmalarda yazarlık yalnızca akademik unvan, danışmanlık rolü veya hiyerarşik konuma dayandırılmamalıdır.

Öğrenci ve danışmanın yazarlık durumu ve sırası, çalışmaya sağlanan gerçek bilimsel katkılar dikkate alınarak belirlenmelidir.

12. Grup veya Konsorsiyum Yazarlığı

Bir araştırma grubu veya konsorsiyum adına yapılan çalışmalarda, grup adının yazarlıkta kullanılabilmesi için katkı ve sorumlulukların açık biçimde tanımlanması gerekir.

Gerektiğinde grup üyelerinin katkıları ve çalışmaya ilişkin sorumlulukları ayrıca açıklanmalıdır.

13. Teşekkür Bölümü

Yazarlık ölçütlerini karşılamayan ancak çalışmaya önemli katkı sağlayan kişilere veya kurumlara teşekkür edilebilir.

Bu katkılar örneğin;

• Teknik destek,
• İstatistiksel veya yöntemsel danışmanlık,
• Dil düzenlemesi,
• İdari destek,
• Veri toplama desteği

şeklinde olabilir.

Teşekkür edilen kişilerin isimlerinin belirtilmesi durumunda gerektiğinde ilgili kişilerin onayının alınması yazarların sorumluluğundadır.

14. Yayımdan Sonra Yazarlık Değişiklikleri

Yayımlanmış bir makalede yazarlığa ilişkin önemli bir hata veya doğrulanmış değişiklik gereksinimi ortaya çıkarsa konu yayın etiği ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir.

Gerekli durumlarda düzeltme bildirimi yayımlanabilir. Yazarlıkla ilgili ciddi etik ihlal şüphesi bulunması halinde ilgili kurum veya diğer yetkili mercilerden açıklama istenebilir.

15. Temel İlke