Şikâyet ve İtiraz Politikası
Çocuk ve Gençlik Psikolojisi Dergisi (ÇGPD), yazarların, hakemlerin, okuyucuların ve diğer paydaşların editoryal kararlar, dergi süreçleri veya yayımlanmış içeriklerle ilgili görüş, şikâyet ve itirazlarını adil, tarafsız ve şeffaf biçimde değerlendirmeyi taahhüt eder.
Şikâyet ve itiraz süreçlerinde temel amaç, editoryal kararların bilimsel bütünlüğünü korumak, olası süreç hatalarını değerlendirmek, tarafsızlığı güvence altına almak ve gerektiğinde uygun düzeltici işlemleri gerçekleştirmektir.
Başvurular çıkar çatışmasından uzak biçimde değerlendirilir.
Kişisel ve hassas bilgiler korunur.
Kararlar somut bilgi ve belgelere dayanır.
İlgili kişi kendi hakkındaki başvuruyu karara bağlamaz.
1. Politikanın Kapsamı
Bu politika iki temel başvuru türünü kapsamaktadır:
- Editoryal karara itiraz: Bir makale hakkında verilen ret, revizyon veya diğer editoryal kararların bilimsel ya da süreçsel nedenlerle yeniden değerlendirilmesi talebi.
- Şikâyet: Derginin editoryal süreçleri, editörleri, hakemleri, çalışanları, politikaları veya yayımlanmış içerikleriyle ilgili usul, etik, davranış veya süreç sorunlarına ilişkin bildirim.
2. Editoryal Karara İtiraz
Yazarlar, bir editoryal kararın önemli bir bilimsel veya süreçsel hata içerdiğini düşündükleri durumlarda gerekçeli itirazda bulunabilir.
İtiraz özellikle aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilir:
- Hakem veya editör değerlendirmesinde önemli bir olgunun yanlış anlaşılmış olması,
- Kararı etkileyebilecek önemli bilimsel bilginin gözden kaçırılmış olması,
- Hakemlik veya editoryal süreçte önemli bir usul hatası bulunduğuna ilişkin somut gerekçeler,
- Kararın açıklanan dergi politikalarıyla tutarsız olduğuna ilişkin gerekçeli iddia,
- Kararı etkileyebilecek bir çıkar çatışması veya tarafsızlık sorunu bulunduğuna ilişkin somut bilgi.
Yalnızca yazarın editoryal karara katılmaması veya hakemlerin bilimsel görüşlerinden memnun olmaması tek başına itiraz için yeterli gerekçe değildir.
3. İtirazın Yapılması
Editoryal karara ilişkin itirazların, kararın yazara bildirilmesinden itibaren 30 gün içinde dergi editörlüğüne iletilmesi önerilmektedir.
İtirazlar editor@cgpdergisi.com adresine gönderilebilir.
İtiraz başvurusu mümkün olduğunca aşağıdaki bilgileri içermelidir:
- Makalenin başlığı ve başvuru numarası,
- İtiraz edilen kararın tarihi ve niteliği,
- İtirazın açık ve somut gerekçeleri,
- Hakem veya editör değerlendirmesinde hata olduğu düşünülüyorsa ilgili madde veya açıklamalar,
- Gerekli olduğunda iddiayı destekleyen bilimsel kaynak veya belgeler.
4. İtirazların Değerlendirilmesi
İtiraz, mümkün olduğunca ilk kararda çıkar çatışması bulunmayan ve başvuruyu bağımsız biçimde değerlendirebilecek bir editör tarafından incelenir.
İtirazın konusu doğrudan ilgili editörün kararı veya davranışı ise, ilgili editör itirazın nihai değerlendirmesini yapmaz.
Gerekli görülmesi halinde önceki hakem raporları yeniden incelenebilir, başka bir editörden görüş alınabilir veya makale yeni bir bağımsız hakeme gönderilebilir.
Bir itirazın kabul edilmesi makalenin kabul edildiği anlamına gelmez. İtiraz sonucunda değerlendirme sürecinin yeniden açılmasına veya başka bir editoryal işlem yapılmasına karar verilebilir.
5. İtiraz Sonucu
İtiraz sonucunda;
- Önceki kararın korunmasına,
- Kararın yeniden değerlendirilmesine,
- Makalenin yeniden hakem değerlendirmesine gönderilmesine,
- Başka bir editör tarafından yeni bir değerlendirme yapılmasına
karar verilebilir.
Aynı editoryal karar için normal koşullarda bir resmi itiraz değerlendirilir. Yeni ve önemli bir kanıt ortaya çıkmadıkça itiraz sonucunda verilen karar nihai kabul edilebilir.
6. Şikâyetlerin Kapsamı
Dergiye aşağıdaki veya benzeri konularda şikâyet iletilebilir:
- Editoryal süreçlerde önemli usulsüzlük veya tutarsızlık,
- Olağan dışı veya açıklanmayan editoryal gecikmeler,
- Hakem veya editör davranışına ilişkin etik sorunlar,
- Gizlilik ihlali,
- Beyan edilmemiş çıkar çatışması,
- Ayrımcı, kişisel veya uygunsuz değerlendirme dili,
- Yayımlanmış bir çalışmada olası etik veya bilimsel bütünlük sorunu,
- Derginin yayımlanan politikalarına uygun hareket edilmediği iddiası,
- Dergi çalışanları veya yönetimine ilişkin diğer ciddi süreç sorunları.
7. Şikâyet Başvurusu
Şikâyetler mümkün olduğunca yazılı ve somut bilgi içerecek biçimde editor@cgpdergisi.com adresine iletilmelidir.
Başvurunun mümkün olduğunca aşağıdaki bilgileri içermesi önerilir:
- Şikâyetin konusu,
- İlgili makale veya süreç bilgileri,
- Olayın kısa ve açık açıklaması,
- Varsa ilgili tarih ve yazışmalar,
- İddiayı destekleyen bilgi veya belgeler.
Kimliği açıklanmadan yapılan bildirimler, yeterli ve doğrulanabilir bilgi içermesi halinde değerlendirmeye alınabilir. Ancak anonimlik, ek bilgi talep edilmesini veya başvurunun sonucunun bildirilmesini sınırlayabilir.
8. Şikâyetlerin Tarafsız Değerlendirilmesi
Bir şikâyetin doğrudan bir editör, hakem, çalışan veya yayıncıyla ilgili olması halinde ilgili kişi şikâyetin nihai değerlendirmesinde karar verici olmamalıdır.
Editör veya Editörler Kurulu üyelerinden biri hakkında yapılan şikâyetler, mümkün olduğunca çıkar çatışması bulunmayan başka bir editör, uygun bir kurul üyesi veya gerekli olduğunda bağımsız bir uzman tarafından değerlendirilir.
9. Araştırma ve Yayın Etiği İddiaları
İntihal, veri uydurma veya tahrifat, uygunsuz yazarlık, etik kurul sorunları, hakemlik manipülasyonu veya diğer araştırma bütünlüğü ihlallerine ilişkin şikâyetler yalnızca genel bir müşteri şikâyeti olarak ele alınmaz.
Bu tür başvurular derginin Yayın Etiği Politikası ve ilgili araştırma bütünlüğü ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.
Gerekli durumlarda yazarlardan veya diğer ilgili kişilerden açıklama ve belge talep edilebilir; araştırma kurumları, etik kurullar veya diğer yetkili kuruluşlarla iletişime geçilebilir.
Dergi editörlüğü, kurumların yetkisinde bulunan disiplin veya araştırma suistimali soruşturmalarının yerine geçmez. Derginin temel sorumluluğu editoryal süreci ve yayımlanmış bilimsel kaydın güvenilirliğini korumaktır.
10. Yayımlanmış İçeriğe İlişkin Şikâyetler
Yayımlanmış bir makaledeki bilimsel hata, etik sorun, açıklanmamış çıkar çatışması veya araştırma bütünlüğü sorununa ilişkin bildirimler yayımdan sonra da değerlendirmeye alınır.
İnceleme sonucunda gerekli görülmesi halinde düzeltme, açıklama, endişe bildirimi, geri çekme veya diğer uygun yayın sonrası işlemler uygulanabilir.
11. Gizlilik
Şikâyet ve itiraz süreçlerinde kişisel bilgiler, yayımlanmamış materyaller, hakem kimlikleri ve diğer gizli bilgiler yalnızca incelemenin gerektirdiği ölçüde paylaşılır.
Çift kör hakemliğin gizliliği, yalnızca bir şikâyet veya itiraz yapılmış olması nedeniyle kaldırılmaz.
12. İyi Niyetli Bildirimler ve Misilleme Yasağı
İyi niyetle ve makul gerekçelerle yapılan bir şikâyet, etik bildirim veya itiraz nedeniyle yazar, hakem veya diğer paydaşlara karşı misilleme veya ayrımcı işlem uygulanmaz.
Bununla birlikte kasıtlı olarak yanlış bilgi verilmesi, kişisel saldırı, tehdit, taciz veya sürecin kötüye kullanılması kabul edilmez.
13. Değerlendirme Süreleri
Dergi, şikâyet ve itiraz başvurularını mümkün olan en kısa sürede ele almayı amaçlar.
Başvurunun alındığına ilişkin bilgilendirmenin mümkün olduğunca 7 gün içinde yapılması; standart başvuruların ise mümkün olduğunca 30 gün içinde sonuçlandırılması hedeflenir.
Araştırma etiği incelemesi, kurumlarla yazışma, ek hakem değerlendirmesi veya kapsamlı belge incelemesi gerektiren durumlarda süreç daha uzun sürebilir. Böyle durumlarda başvuru sahibine uygun aralıklarla bilgi verilmesi amaçlanır.
14. Başvuruların Kayıt Altına Alınması
Önemli şikâyet ve itirazlara ilişkin yazışmalar, değerlendirmeler ve alınan kararlar kalite güvencesi, araştırma bütünlüğü ve gerektiğinde yapılabilecek sonraki incelemeler amacıyla güvenli biçimde saklanır.
Bu kayıtların gizliliği, ilgili süreç tamamlandıktan sonra da korunur.
15. Süreçlerin İyileştirilmesi
Şikâyet ve itirazlar yalnızca bireysel sorunların çözümü için değil, editoryal süreçlerde iyileştirilmesi gereken alanların belirlenmesi amacıyla da değerlendirilebilir.
Tekrarlayan veya sistematik bir sorun belirlenmesi halinde derginin politikaları, iş akışları, hakemlik uygulamaları veya editoryal görev dağılımı gözden geçirilebilir.
16. Temel İlke
ÇGPD, şikâyet ve itiraz mekanizmasını editoryal bağımsızlığı zayıflatan bir süreç olarak değil; adil karar verme, hesap verebilirlik, bilimsel bütünlük ve sürekli kalite iyileştirmenin önemli bir bileşeni olarak kabul eder.